กุญแจสำคัญของการจัดการเรียนการสอน คือครูผู้สอน ซึ่งเป็นผู้ที่มีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมทักษะต่าง ๆ ให้กับผู้เรียน ความสำเร็จของการพัฒนาทักษะการเรียนรู้ขึ้นอยู่กับรูปแบบการจัดการเรียนการสอนของครู ตลอดจนเทคนิค วิธีการที่ครูเลือกใช้ ครูจึงจำเป็นต้องเลือกกิจกรรมที่มีความเหมาะสม สอดคล้องกับความต้องการของผู้เรียน ตลอดจนสามารถกระตุ้นให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ ได้คิด ได้ค้นคว้าและลงมือปฏิบัติ เพื่อให้เกิดทักษะที่เราตั้งเป้าหมายไว้ ครูจึงมีส่วนสำคัญอย่างมากในการดำเนินให้ทิศทางในการพัฒนาการศึกษาของไทยสำเร็จลุล่วง

หากว่าดิฉันสามารถจัดการอะไรได้สักอย่าง อยากจะมุ่งความสำคัญในการกำหนดนโยบายที่ชัดเจนในการพัฒนาครูให้มีคุณภาพ มีศักยภาพที่หลากหลาย ครูผู้สอนต้องมีความสามารถและตัวเลือกในการใช้เทคนิคนวัตกรรมต่าง ๆ ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ให้กับผู้เรียน โดยมีปัจจัยส่งเสริมทีสำคัญคือ มุ่งเน้นการพัฒนาบุคลกรที่จะมาเป็นครูให้มีคุณภาพ ครูที่อยู่ในโรงเรียนควรได้รับโอกาสในการพัฒนาตัวเองอย่างทั่วถึงต่อเนื่อง มีการนิเทศติดตามการสอนอย่างใกล้ชิด มีการสร้างเครื่องข่ายแลกเปลี่ยนเรียนรู้กัน และมีการสร้างขวัญและกำลังใจที่ดีในการปฏิบัติหน้าที่ครูอย่างเป็นธรรม

ดิฉันจึงขอขอบคุณเครือข่ายโรงเรียนนอกกะลา (ภาคกลาง) ซึ่งได้รับการสนับสนุนการจัดกิจกรรมภายใต้โครงการ ACCESS School ที่สนับสนุนสหภาพยุโรป ที่ได้มาจัดกิจกรรม Professional Learning Network (PLN) วิพากษ์แผนจิตศึกษา ในวันที่ 28-29 พฤษภาคม พ.ศ. 2565 ณ โรงเรียนวัดโคกทอง จ.ราชบุรี ซึ่งสร้างความรู้ความเข้าใจแก่ครูในเครือข่ายเกี่ยวกับการออกแบบแผนการใช้นวัตกรรมจิตศึกษา และกระบวนการแต่ละขั้นตอนของกิจกรรมจิตศึกษาให้มากขึ้น

ในการศึกษาที่เด็กเป็นศูนย์กลาง ครู ควรมีโอกาสพัฒนาตนเองและสร้างเครือข่ายแลกเปลี่ยนเรียนรู้

ก่อนหน้านี้ ดิฉันยังไม่มีความชัดเจนในแต่ละขั้นของกระบวนการจิตศึกษา ยังขาดความรู้ความเข้าใจการเขียนแผนการสอน และการตั้งคำถามในขั้นชง เชื่อม ใช้ ไม่ชัดเจน ครูที่ใหม่กับนวัตกรรมหรือยังมีประสบการณ์น้อยก็จะออกแบบแผนจิตศึกษาไม่ครบแต่ละขั้นตอนของจิตศึกษา และสื่อที่ใช้ทำกิจกรรมก็จะไม่หลากหลาย จึงทำให้การออกแบบกิจกรรมสำหรับผู้เรียนไม่หลากหลาย

หลังจากอบรมรมแล้วก็ได้นำความรู้จากการอบรมมาเขียนแผนจิตศึกษาและได้นำมาปฏิบัติจริงในห้องเรียน ได้เห็นว่านักเรียนรู้ตัว มีสติ สามารถกลับมารู้ตัวเองได้ด้วยตัวเองอยู่เสมอ รู้เท่าทันความคิดอารมณ์ เมื่อมีภาวะรู้ตัวก็จะสามารถจัดการกับอารมณ์ตนเองได้รวดเร็ว มีสัมมาสมาธิ สามารถตั้งใจมั่น จดจ่อเพื่อให้การเรียนรู้ของตนหรือการทำภาระงานของตนเองให้สำเร็จลุล่วงได้

ในการศึกษาที่เด็กเป็นศูนย์กลาง ครู ควรมีโอกาสพัฒนาตนเองและสร้างเครือข่ายแลกเปลี่ยนเรียนรู้

ดิฉันมองว่าจิตศึกษาเป็นสิ่งที่สร้างสมาธิให้นักเรียนก่อนที่จะพาพวกเขาเรียนรู้จากการลงมือทำ ไม่ว่าจะเป็นทักษะทางวิชาการหรือทักษะชีวิต จิตศึกษาเป็นรูปแบบการเรียนรู้ที่เสริมสร้างความงอกงามภายในและทักษะต่าง ๆ นักเรียนสนุกกับการเรียน มีพัฒนาการด้านการคิดวิเคราะห์ คิดเชื่อมโยง ตั้งคำถาม และคิดต่อยอดได้ดีมากกว่าเดิม

นอกจากการพัฒนาด้านสมาธิและความคิด คุณลักษณะของผู้เรียนก็เปลี่ยนไปในทางที่ดีขึ้น กล้าตอบกล้าแชร์กับเพื่อนมากขึ้น จากนักเรียนบางคนที่ไม่เคยตอบคำถามในชั้นเรียนแม้เราจะยิงคำถามใส่เขาตรง ๆ เขาก็ไม่เคยตอบ ทุกวันนี้พอเขาเห็นเพื่อนเริ่มตอบและบรรยากาศที่ไม่ตัดสินกัน เขาก็จะกล้าที่จะพูดและแสดงออกมากขึ้น

หากจะจัดกิจกรรมเพื่อพัฒนาการศึกษาให้กับบุคลากรให้ได้ประโยชน์สูงสุด หัวใจสำคัญคือการได้นำความรู้ที่ได้รับนั้นไปต่อยอดความรู้และนำไปปรับใช้จริง การได้ลงมือปฏิบัติจริงตามความเหมาะสมตามบริบทของแต่ละคน แต่ละบริบทของโรงเรียน โดยเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ตรงกับปัญหาและตรงกับความสนใจของผู้เรียน สิ่งนี้จะทำให้ระบบการศึกษามีประสิทธิภาพและผู้เรียนรู้เป้าหมายของการเรียนรู้ได้มากขึ้น

ในการศึกษาที่เด็กเป็นศูนย์กลาง ครูควรมีโอกาสพัฒนาตนเองและสร้างเครือข่ายแลกเปลี่ยนเรียนรู้